Ik wil naar Almere

Luchtfotografen doen ook maar wat. Ze komen aangevlogen: ‘Dat ziet er het mooi uit, ik maak hem zo.’ Maar waar is het Noorden? Op een kaart zie je de wereld met het Noorden bovenin. Hier zit het Noorden rechtsonder. We kijken vanuit Hoorn naar Almere, moet je je voorstellen.

Ik ben al heel wat keren over het dunne streepje dat midden door het beeld loopt, gereden. Over Oostvaardersdijk, gewoon zoals iedere Nederlander daar wel eens rijdt.

Nooit geweten wat voor bijzondere plek dit is. Niet de Oostvaardersplassen links net buiten beeld, ook bijzonder, maar dit stukje dijk ten westen ervan.

Hoe bijzonder weet ik pas sinds ik deze foto heb gezien. Al was ik een keer gestopt bij het gemaal om het informatiebordje te lezen, al had ik de toeristenfolder bestudeerd. Al was me tienmaal verteld dat dit de dijk is die in 1967 in het IJsselmeer werd gelegd voor de inpoldering van Zuid-Flevoland. Dat was nooit zo tot me doorgedrongen als dankzij deze foto.

Kijk nou hoe iel, dat dijkje. Hoe kan dat gebouwtje -in de vorm van het getal vijftig- helemaal in zijn eentje 430 vierkante kilometer wateroppervlak hebben leeggepompt? Toch is dat de vier dieselmotoren van het gemaal De Blocq van Kuffeler indertijd gelukt. Nog steeds behoort het tot de sterkste gemalen ter wereld. Het heeft er acht maanden achter elkaar gepompt voor vissen op de bodem spartelden, voor scheepwrakken en neergestorte vliegtuigen in zicht kwamen.

Wat zijn die zwarte hompjes links in de verte, vissers die voor de laatste keer nog wat willen vangen? In de buurt de monding van het gemaal zitten ze goed. Het wegpompen van het water zal heel wat vis langs ze zuigen. Of zijn het geen vissers, maar vallen er al stukjes droog?   

Water dat door het dijklichaam terug sijpelt, wordt door het gemaal De Blocq van Kuffeler nog steeds naar buiten gepompt. Pak je latere luchtfoto’s erbij, zelfs op de recentste opname van Google Earth, alles is gebleven zoals het was toen de polder werd leeggepompt. Zelfs het bruggetje over de sluis. Alleen de vier zwarte olietanks die de dieselmotoren van brandstof voorzagen, zijn verdwenen. Binnenin het gemaal zijn de diesels vervangen door elektromotoren.

Deze foto heeft iets raars met me gedaan. Ik wil naar Almere.

Deze foto heeft iets raars met me gedaan. Ik wil naar Almere. Ik heb nog nooit gehad dat ik naar Almere wilde. Ik ga er regelmatig heen met de trein om over te stappen op een andere trein. Nu wil ik erheen om in Almere te zijn. Eerst zal ik naar het gemaal gaan. Aan de IJsselmeerkant van de Oostvaardersdijk zal ik naar het water kijken. Dan zal ik oversteken en naar de polderkant van de dijk en 7 meter de diepte in kijken. En dan weer terug naar de IJsselmeerkant. En weer naar de polderkant.

Ik haat het cliché, het is helemaal uitgeknepen, geen wethouder of hij begint ermee als hij een fototentoonstelling moet openen. Maar hier is het echt zo: deze foto doet meer dan duizend woorden.

Hans Aarsman 1 juni 2020

-----

Hans Aarsman is een Nederlandse fotograaf en auteur. Hij is onder andere bekend van zijn wekelijkse rubriek, De Aarsman Collectie, in de Volkskrant waarin hij persfoto’s onder de loep neemt als een detective.